Người dân làm các thủ tục hồ sơ về nhà đất tại UBND quận Gò Vấp, TP.HCM

Bộ Xây dựng và Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) vừa thống nhất một cơ quan cấp giấy chủ quyền cho nhà và đất. Thông tin này được nhiều ý kiến đồng tình, nhưng một số ý kiến cho rằng nên thống nhất luôn một đầu mối quản lý cho cả nhà và đất.

Theo quy định của UBND TP.HCM, việc cấp giấy chủ quyền nhà đất trên địa bàn TP do ba cơ quan đảm nhận. Sở TN-MT cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (giấy đỏ) cho tổ chức trong nước và nước ngoài, cơ sở tôn giáo, người VN định cư ở nước ngoài và cá nhân nước ngoài (trường hợp giao đất và cho thuê đất theo dự án).
Sở Xây dựng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (gọi chung là giấy hồng) cho tổ chức trong nước và nước ngoài cũng như nhà thuộc sở hữu chung của tổ chức và cá nhân. UBND các quận huyện cấp giấy hồng, giấy đỏ cho hộ gia đình, cá nhân trong nước, người VN định cư ở nước ngoài và cá nhân ở nước ngoài (không thuộc đối tượng thuê và giao đất theo dự án).
Mỗi nơi mỗi kiểu
Đối với quận huyện, TP quy định UBND quận huyện tự phân công cơ quan cấp giấy chủ quyền nhà đất nên cơ quan cấp giấy ở quận huyện mỗi nơi mỗi khác, không thống nhất. Một số quận như 1, 2, 6, Bình Tân, Tân Phú, huyện Củ Chi... giao việc cấp giấy này cho phòng TN-MT. Còn tại quận Gò Vấp, huyện Bình Chánh... thì văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp giấy và có sự kiểm tra, giám sát của phòng TN-MT, còn khâu kiểm tra nội nghiệp bản vẽ do phòng quản lý đô thị phụ trách. Quận Tân Bình, Phú Nhuận giao phòng quản lý đô thị cấp giấy.
Quận 12 chia làm hai bộ phận: phòng quản lý đô thị cấp giấy hồng, phòng TN-MT cấp giấy đỏ, văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất nhận đăng ký thế chấp bất động sản. Ở quận 3 và 11 ban đầu giao tổ nghiệp vụ hành chính công cấp giấy, sau khi tổ này giải thể thì chuyển về phòng TN-MT...
Riêng cơ quan hướng dẫn cấp giấy tờ nhà đất ở cấp TP cũng chia làm hai bộ phận. Việc cấp giấy hồng do Sở Xây dựng hướng dẫn, tương ứng ở cấp trung ương là do Bộ Xây dựng quản vì bộ này soạn thảo Luật nhà ở. Tương tự, Bộ TN-MT là cơ quan soạn thảo Luật đất đai nên cơ quan này hướng dẫn việc cấp giấy đỏ, còn ở tỉnh, TP là do sở TN-MT hướng dẫn.
Tình trạng trên khiến người dân rối tung, buộc phải đi gõ nhiều “cửa”. Chẳng hạn khi cần thông tin bản đồ địa chính, lý lịch của thửa đất, căn nhà... thì do trung tâm thông tin TN-MT và đăng ký nhà đất (gọi tắt là trung tâm thông tin) cung cấp, còn thông tin về nhà do Nhà nước quản lý thì phải liên hệ sở xây dựng... Chỉ có những người nắm rõ quy định, thường xuyên làm thủ tục nhà đất mới không phải... chạy lòng vòng.
Không thể tách nhà đất ra để quản lý
Theo thống nhất giữa Bộ Xây dựng và Bộ TN-MT, cơ quan cấp giấy hồng, giấy đỏ sắp tới sẽ là văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất. Khi đó bốn loại giấy tờ nhà đất đang lưu hành hiện nay (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình) vẫn giữ nguyên giá trị. Trong thời gian chờ Chính phủ có một văn bản cụ thể, hai bộ sẽ ký thông tư liên tịch hướng dẫn về việc này.
Giám đốc Sở TN-MT TP.HCM Đào Anh Kiệt ủng hộ việc thống nhất một cơ quan cấp giấy hồng và giấy đỏ. Theo ông Kiệt, việc này sẽ đảm bảo yếu tố ổn định cho quản lý nhà đất trong hiện tại và cả thông tin cho tương lai. “Tại các nước khác, người ta chỉ quản lý thửa đất, còn nhà được xem như một vật phụ đi kèm với đất. Đất ít biến động hơn nên việc quản lý sẽ đơn giản hơn. Trong giấy tờ cũng như sổ sách, chỉ cần ghi số thửa đất, tờ bản đồ, vị trí... Còn những biến động như nhà xây mấy tầng, bán cho chủ sở hữu nào vào ngày mấy... chỉ cần cập nhật, ghi chú vào giấy chứng nhận” - ông Kiệt nói.
Nhiều ý kiến khác cũng ủng hộ quan điểm này, vì khi thống nhất một cơ quan cấp giấy sẽ hạn chế tình trạng rối rắm, người dân chỉ nộp hồ sơ tại một “cửa”, bớt thời gian đi lại ở nhiều đơn vị liên quan như hiện nay. Tuy nhiên, một vấn đề mà các ý kiến này đặt ra là có nên thống nhất một cơ quan quản lý nhà và đất? Theo ông Trần Thế Ngọc - thứ trưởng Bộ TN-MT, nhiều nước trên thế giới đã thống nhất một cơ quan quản lý nhà đất và giao quyền cho văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp luôn giấy hồng, giấy đỏ. Còn ông Nguyễn Đăng Sơn, viện phó Viện Nghiên cứu và phát triển hạ tầng, cho rằng ở đô thị, đất luôn gắn liền với nhà nên không thể tách việc quản lý nhà đất ra riêng.
Theo một chuyên gia, nếu thống nhất một cơ quan cấp giấy mà không thống nhất cơ quan quản lý nhà và đất thì sẽ còn tình trạng cơ quan được giao cấp giấy vẫn bị nhiều “đầu” quản lý, vẫn phải qua nhiều khâu mới có đủ thông tin trước khi tiến hành cấp giấy chủ quyền nhà đất. Điều này cũng có nghĩa thủ tục cấp giấy hồng, giấy đỏ vẫn chưa thể rút ngắn hơn hiện nay và người dân vẫn phải chờ đợi.
KHÁNH YÊN - TTO

Hiện nay một số nơi như Hà Nội, Đà Nẵng... nhà, đất do một cơ quan thống nhất quản lý là sở TN-MT và nhà đất. Trong khi đó TP.HCM, Đồng Nai... đất do sở TN-MT quản lý và cấp giấy đỏ, còn sở xây dựng quản lý nhà và cấp giấy hồng.